สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดตรัง

บทนำ ความเป็นมาและความสำคัญ 

          โลกปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วทั้งด้านการเมือง  เศรษฐกิจ  และสังคม ซึ่งการพัฒนาประเทศให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของโลกไร้พรหมแดนนั้น  คุณภาพของคนมีผลต่อความสำเร็จเป็นอย่างยิ่ง  โดยเฉพาะเด็กและเยาวชน  ที่จะต้องได้รับการพัฒนาทั้งด้านร่างกาย  จิตใจ  อารมณ์  สังคม  และสติปัญญาเด็กและเยาวชน  เป็นทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณค่าสูงสุดเหนือทรัพยากรใดในโลก ทั้งนี้ต้องได้รับการดูแลทั้งร่างกายและจิตใจ  ปัจจัยที่สำคัญต่อพฤติกรรมของเด็กและเยาวชนมาจากสภาพครอบครัวที่ไม่มีเวลาให้บุตรหลาน  และเลี้ยงดูในรูปแบบที่ไม่เหมาะสม  โดยทะนุถนอมลูกจนกลายเป็นคนอ่อนแอ  ควบคุมมากเกินไปจนขาดอิสระในการตัดสินใจ  ปล่อยปละละเลยทอดทิ้ง  และใช้ความรุนแรง  ซึ่งเหล่านี้จะส่งผลต่อการพัฒนาบุคลิกภาพของเด็ก  การปรับตัวเข้ากับสังคม  และแบบแผนการใช้ชีวิตของเด็กและเยาวชนนอกจากนั้นสถาบันการศึกษายังมีบทบาทสำคัญต่อพฤติกรรมของเด็กและเยาวชนเช่นกัน  หากสถาบันการศึกษาเปลี่ยนหลักสูตรบ่อย  หรือใช้หลักสูตรไม่เหมาะสมกับสภาพความเป็นจริงและสภาพท้องถิ่น  ส่งผลให้เด็กและเยาวชนขาดแรงจูงใจในการศึกษา  ขาดต้นแบบที่ดี  มีความมั่นใจในทางที่ผิด  มีค่านิยมและพฤติกรรมตามเพื่อนในกลุ่มและการเปลี่ยนแปลงสภาพสังคมที่เห็นคุณค่าวัตถุมากกว่าจิตใจ  เป็นอีกปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมของเด็กและเยาวชน  โดยเด็กและเยาวชนปัจจุบันมีค่านิยมรักความสะดวกสบายมากกว่าความพยายาม  ขาดวินัยในตนเอง  บริโภคข้อมูลข่าวสารและสื่อสารสารสนเทศอย่างไม่ถูกต้อง  ทำให้เกิดปัญหาอื่นๆตามมา  เช่นการพัวพันกับอบายมุข  การมั่วสุมทางเพศ  การเสี่ยงต่อการกระทำความผิด  และตกเป็นเหยื่อของมิจฉาชีพในรูปแบบต่างๆจากรายงานสถานการณ์เด็กและเยาวชนไทย พ.ศ.2546-2547 ปัญหาของเด็กในภาวะยากลำบาก  อายุต่ำกว่า  18  ปี  มีเด็กกำพร้า  เด็กถูกทอดทิ้ง  ถูกทารุณกรรม  และถูกละเมิดสิทธิ์ยังคงตัวและมีแนวโน้มสูงขึ้น  เด็กยากจน  เด็กในชุมชนแออัดและลูกกรรมกรก่อสร้าง  เป็นกลุ่มเสี่ยงที่ก่อให้เกิดปัญหาการมั่วสุม  ติดสารเสพติด  การพนัน  และมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควรอันอาจเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอดส์  การลักลอบใช้แรงงานเด็กผิดกฎหมายในสถานประกอบการ  และเด็กเข้าสู่แรงงานในภาคเกษตรกรรมมีอัตราค่อนข้างสูงปัญหาเด็กและเยาวชนที่มีพฤติกรรมเกี่ยวข้องกับสิ่งมอมเมา  และมีพฤติกรรมไม่เหมาะสม  ได้แก่  การดื่มสุรา  การสูบบุหรี่  การติดยาเสพติด  การเล่นการพนัน  การใช้สื่อไม่เหมาะสม  การแสดงออกทางเพศและมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร  การตกเป็นเหยื่อการบริโภควัตถุนิยมและความฟุ้งเฟ้อ  การติดเกมออนไลน์  การเที่ยวเตร่ในสถานบริการและสถานบันเทิงต่างๆ  การทะเลาะวิวาท  และการใช้ความรุนแรงสำหรับสถานการณ์เด็กและเยาวชนในจังหวัดตรัง  ประจำปี  2548  โดยการสำรวจข้อมูลพื้นฐานพฤติกรรมเด็กและเยาวชนจากนักเรียนในระดับมัธยมต้นและมัธยมปลาย  จำนวน  3,600  คน  ครอบคลุมพื้นที่  10  อำเภอ  ในจังหวัดตรัง  ด้านพฤติกรรมการเรียน  พฤติกรรมการใช้ความรุนแรง พฤติกรรมด้านความปลอดภัยในการเดินทาง พฤติกรรมสุขภาพจิต           พฤติกรรมการบริโภคบุหรี่ เครื่องดื่มมีแอลกอฮอร์ และการใช้ยาเสพติด พฤติกรรมเกี่ยวกับความรักและความสัมพันธ์ทางเพศ ผลปรากฎว่า  นักเรียนที่เรียนสูงขึ้น  มีพฤติกรรมการหนีเรียนบ่อยครั้งมากขึ้น  คือ  มากกว่า  3-5  ครั้งต่อภาคการศึกษา สาเหตุเบื่อครู  เพื่อนชวน  และเบื่อการเรียน  พฤติกรรมด้านการใช้ความรุนแรง  มีนักเรียนถูกทำร้ายจากคนในครอบครัว  1  ใน  10  โดยเฉลี่ย  1-2  ครั้งต่อปี  ส่วนใหญ่เชื่อว่าครอบครัวมีเจตนาเพื่อการอบรมสั่งสอนพฤติกรรมด้านความปลอดภัยในการเดินทาง  นักเรียนมีความรู้สึกไม่ปลอดภัยระหว่างการเดินทางและอยู่ในโรงเรียน  เช่น  การถูกลักขโมย  ชิงทรัพย์  และการพกพาอาวุธติดตัวไปโรงเรียน  ส่วนด้านสุขภาพจิต  นักเรียนเพศหญิงมีภาวะซึมเศร้าและมีความคิดฆ่าตัวตายมากกว่าเพศชายนอกจากนั้นในภาพรวมมีนักเรียนชายมีพฤติกรรมการบริโภคบุหรี่ เครื่องดื่มมีแอลกอฮอร์ และการใช้ยาเสพติดมากกว่าเพศหญิง  15  เท่า  2  เท่า  และ  7  เท่า  ตามลำดับ  ส่วนพฤติกรรมเกี่ยวกับความรักและความสัมพันธ์ทางเพศ  เพศหญิงมีความรักร่วมเพศมากว่าเพศชาย  เพศชายมีเพศสัมพันธ์ในลักษณะลึกซึ้งมากกว่าเพศหญิง  ที่น่าสังเกต  เพศชายถูกล่วงละเมิดทางเพศโดยการสัมผัสร่างกายเชิงชู้สาวโดยไม่ยินยอมมากกว่าเพศหญิงและผลการสำรวจความคิดเห็นของประชาชนเกี่ยวกับปัญหาสังคมในจังหวัดตรัง  ซึ่งคณะกรรมการส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคมจังหวัดตรัง (กสจ.)  ได้มีมติเห็นชอบ  กำหนดประเด็นปัญหาสังคมของจังหวัดตรัง  เพื่อให้คณะอนุกรรมการเพื่อวิเคราะห์สถานการณ์ทางสังคมและจัดทำระบบการเฝ้าระวังและเตือนภัยทางสังคมจังหวัดตรัง  ดำเนินเก็บข้อมูล  ในประเด็นครอบครัว  และประเด็นเด็กและเยาวชน นั้น  ปัญหาเด็กและเยาวชนคิดเป็นร้อยละ  13.7ดังนั้นเพื่อเป็นการป้องกันสถานการณ์ปัญหาสังคมในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม  คณะอนุกรรมการจึงดำเนินการศึกษาพฤติกรรมด้านต่างๆของเด็กและเยาวชนในจังหวัดตรัง